અમેરિકામાં ભારતીયોને ઉચ્ચ શિક્ષણમાં રસ નથી, વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં 50,000નો ઘટાડો, કારણ છે ચોંકાવનારું

Indian Students in US: ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવા માટે અનિચ્છા ધરાવે છે. વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા હવે ઘટી રહી છે, જે ચર્ચાનો વિષય બની ગઈ છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં વિદેશી વિદ્યાર્થીઓનો સૌથી મોટો સમૂહ ભારતીયો હંમેશા રહ્યા છે. જ્યારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ચોક્કસપણે ભારતીયોને આકર્ષિત કરી રહ્યું છે, ત્યારે વિદ્યાર્થીઓ હવે શિક્ષણના ખર્ચ અને નોંધણી પહેલાં ડિગ્રી મેળવ્યા પછી રોજગારની શક્યતા પર વિચાર કરી રહ્યા છે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી (DHS) ના સ્ટુડન્ટ એન્ડ એક્સચેન્જ વિઝિટર ઇન્ફર્મેશન સિસ્ટમ (SEVIS) અનુસાર, દેશમાં સક્રિય ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા ઓક્ટોબર 2026 માં વાર્ષિક ધોરણે 13.5 ટકા ઘટીને 316,893 થઈ ગઈ, જે એક વર્ષ અગાઉ 366,258 હતી. આ ઘટાડો માસ્ટર સ્તરે સૌથી વધુ સ્પષ્ટ હતો, જ્યાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા 292,929 થી ઘટીને 234,034 થઈ ગઈ, જે 20.1 ટકાનો ઘટાડો દર્શાવે છે. દરમિયાન, આ જ સમયગાળા દરમિયાન ડોક્ટરલ વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા 28,609 થી વધીને 41,729 થઈ, જે 45.9 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે. વિદેશી વિદ્યાર્થીઓની કુલ સંખ્યામાં પણ ઘટાડો થયો. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં વિદેશી વિદ્યાર્થીઓના રેકોર્ડની કુલ સંખ્યામાં 7.1 ટકાનો ઘટાડો થયો; ઓક્ટોબર 2025 માં 1,283,240 થી ઓક્ટોબર 2026 માં 1,192,572 થયો. જોકે, વિદ્યાર્થીઓના સૌથી મોટા સ્ત્રોત તરીકે ભારત ચીનથી આગળ છે. ચીનના વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા 10.2 ટકા ઘટીને 220,157 થઈ ગઈ. આ આંકડાઓમાં આપેલ સમયે સક્રિય SEVIS રેકોર્ડનો સમાવેશ થાય છે. આમાં ફક્ત નવા પ્રવેશ મેળવનારા વિદ્યાર્થીઓ જ નહીં પરંતુ વૈકલ્પિક પ્રેક્ટિકલ ટ્રેનિંગ (OPT) પર સ્નાતકોનો પણ સમાવેશ થાય છે. ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની વસ્તી વિશ્લેષણ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અમેરિકાથી કેમ દૂર જઈ રહ્યા છે? વિદ્યાર્થીઓ હવે અભ્યાસક્રમો પસંદ કરવામાં વધુ સાવધ છે. અભ્યાસ ખર્ચ, શિષ્યવૃત્તિ, ભંડોળની તકો અને અનુસ્નાતક નોકરીની ગેરંટી તેમના નિર્ણયોમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહી છે. યુએસમાં અભ્યાસ મોંઘો બની ગયો છે, અને ડિગ્રી પૂર્ણ કર્યા પછી નોકરીની કોઈ ગેરંટી નથી. પરિણામે, ભારતીય પરિવારો હવે ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે તેમના વિદ્યાર્થીઓની કાળજીપૂર્વક પસંદગી કરી રહ્યા છે. ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ હવે ફક્ત યુનિવર્સિટી રેન્કિંગ પર જ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા નથી, પરંતુ કુલ ખર્ચ, શિષ્યવૃત્તિ અને નોકરીની સંભાવનાઓનું પણ મૂલ્યાંકન કરી રહ્યા છે, જે હાલમાં યુએસ કરતા ઓછા પડે છે. યુએસ ઓપ્શનલ પ્રેક્ટિકલ ટ્રેનિંગ (OPT) નામનો પોસ્ટ-ડિગ્રી પ્રોગ્રામ ઓફર કરે છે, જે રોજગાર માટે પરવાનગી આપે છે. હાલમાં આ પ્રોગ્રામમાં ઘણા ફેરફારો ચાલી રહ્યા છે. ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે OPT થી H-1B જેવા વર્ક વિઝામાં સંક્રમણ પણ મુશ્કેલ બન્યું છે, કારણ કે સરકાર આ પ્રોગ્રામને નાબૂદ કરવા પર વધુને વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. મોટાભાગના ભારતીયો માને છે કે તેઓ યુએસમાં ડિગ્રી પર ખર્ચ કરતા ઓછા રોકાણ સાથે યુરોપિયન દેશમાંથી સરળતાથી ડિગ્રી મેળવી શકે છે. યુએસમાંથી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓનું પીછેહઠ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સરકારની નીતિઓને કારણે પણ છે, જેણે સતત વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ સામે નિર્ણયો લીધા છે. જ્યારે માસ્ટર ડિગ્રીના વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા ઘટી રહી છે, ત્યારે પીએચડી વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા વધી રહી છે. આનું કારણ એ છે કે, માસ્ટર ડિગ્રીથી વિપરીત, પીએચડી સ્વ-ભંડોળવાળી નથી. અમેરિકન યુનિવર્સિટીઓમાં, પીએચડી વિદ્યાર્થીઓને માફ કરાયેલ ટ્યુશન, સંશોધન ભંડોળ અને સંશોધન સહાયકતા મળે છે. આનાથી આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), બાયોટેકનોલોજી અને એન્જિનિયરિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં નાણાકીય બોજ નોંધપાત્ર રીતે ઓછો થાય છે.