ગણિતમાં નાપાસ દિક્ષિતે રોકેટ બનાવ્યું:આર્ટ ઓફ લિવિંગની સાધનાથી દિક્ષિત ખંડેલવાલની અંતરિક્ષ સુધીની સફળ સફર

આજના સમયમાં અનેક બાળકો શૈક્ષણિક દબાણ, સ્પર્ધા અને સતત પોતાને સાબિત કરવાની જરૂરિયાત વચ્ચે ઉછરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં અશાંત અને ચંચળ મન સાથે કામ કરવાની ક્ષમતા બાળપણથી જ વિકસાવવામાં આવે તો તે આગળ જતાં જીવનના મોટા સપના પૂરા કરવામાં મદદરૂપ બને છે. ધોરણ 7 ની ગણિતની પરીક્ષામાં નાપાસ થયેલા દિક્ષિત ખંડેલવાલે ભારતની પ્રથમ ખાનગી સ્પેસ સ્ટાર્ટઅપ યાત્રાની ઐતિહાસિક ક્ષણ – વિક્રમ-1 ના પ્રક્ષેપણ – માં મહત્ત્વપૂર્ણ યોગદાન આપીને આ વાત સાબિત કરી બતાવી છે. કઝિન્સના કટાક્ષથી જાગ્યો આત્મવિશ્વાસ દિક્ષિતની એકાગ્રતાની આ સફરની શરૂઆત ગુજરાતના પાલનપુરથી થઈ હતી. બાળપણમાં તે ખૂબ જ સક્રિય અને ચંચળ હતો. ધોરણ 10 ની પરીક્ષા પહેલાં પરિવારના એક મેળાવડામાં તેના કઝિન્સ અને બહેનોએ કહ્યું કે “અમે ભગવાનને પ્રાર્થના કરીશું કે તું પાસ થઈ જાય”. આ વાતે દિક્ષિતના મનમાં સંકલ્પ જગાડ્યો અને તેણે ગણિત વિષયમાં 97% ગુણ મેળવીને બતાવ્યું. સુદર્શન ક્રિયા અને આર્ટ ઓફ લિવિંગનો પ્રભાવ જ્યારે દિક્ષિત 8 વર્ષનો હતો ત્યારે તેના પિતાએ તેને ધ આર્ટ ઓફ લિવિંગના આર્ટ એક્સેલ કાર્યક્રમ (જે હવે ઉત્કર્ષ યોગા તરીકે ઓળખાય છે) માં જોડ્યો હતો. વૈશ્વિક માનવતાવાદી અને આધ્યાત્મિક ગુરુ ગુરુદેવ રવિશંકરજી દ્વારા રચાયેલ આ કાર્યક્રમમાં યોગ, સુદર્શન ક્રિયા અને ધ્યાનનો પરિચય આપવામાં આવ્યો હતો. ધોરણ 10 ના પરિણામ બાદ તેણે દરરોજ સવારે સુદર્શન ક્રિયા કરવાનો નિયમ બનાવ્યો, જેને તે પોતાના માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટેનું શસ્ત્ર માનતો હતો. શ્રી શ્રી ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર એડવાંસ્ડ રિસર્ચના અભ્યાસ મુજબ, 1 મહિના સુધી સુદર્શન ક્રિયા કરવાથી વિદ્યાર્થીઓમાં તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિમાં કાર્યો કરવામાં 72% વધુ સાચા જવાબો અને 67% ઓછી ભૂલો જોવા મળી હતી, જે ધ્યાન અને તણાવ સામે સ્થિરતા વધારે છે. GATE પરીક્ષામાં 2000ની અંદર રેન્ક અને ઉચ્ચ શિક્ષણ એન્જિનિયરિંગના અંતિમ વર્ષમાં GATE ની તૈયારી માટે દિક્ષિત પાસે માત્ર 10 મહિના હતા. જ્યારે તેણે વ્હાઇટબોર્ડ પર 70 ગુણ મેળવવાનું લક્ષ્ય લખ્યું ત્યારે તેના મિત્રો મજાક ઉડાવતા હતા. પરંતુ પરિણામ આવ્યું ત્યારે તેણે 70.44 ગુણ સાથે 2 લાખથી વધુ ઉમેદવારોમાં All India Rank 2,000 ની અંદર સ્થાન મેળવ્યું. ત્યારબાદ તેણે IIT Roorkee ખાતે નેનોટેકનોલોજીમાં માસ્ટર્સ કર્યું, જ્યાં તેણે અભ્યાસની સાથે આર્ટ ઓફ લિવિંગના કાર્યક્રમો યોજી સેવાકાર્ય પણ કર્યું. સિંગાપોરમાં 6 મહિનાની ઇન્ટર્નશિપ બાદ તેણે થિરુવનંતપુરમ સ્થિત Indian Institute of Space Science and Technology (IIST) ખાતે એરોસ્પેસમાં બીજી માસ્ટર્સ ડિગ્રી મેળવી. સબઓર્બિટલ અને ઓર્બિટલ રોકેટ પ્રક્ષેપણમાં સિદ્ધિ 2021 માં દિક્ષિત Skyroot Aerospace માં જોડાયો. તેણે કોડિંગનો પૂર્વ અનુભવ ન હોવા છતાં C ભાષામાં સોફ્ટવેર તૈયાર કરીને ભારતના પ્રથમ ખાનગી સબઓર્બિટલ રોકેટ Vikram-S ના 2022 ના પ્રક્ષેપણ માટે રોકેટ સિમ્યુલેશન સિસ્ટમ બનાવી. ત્યારબાદ, 18 જુલાઈ 2026 ના રોજ ભારતના પ્રથમ ખાનગી ઓર્બિટલ રોકેટ Vikram-1 નું પ્રક્ષેપણ થયું, જેમાં તે Guidance, Navigation and Control (GNC) ટીમનો ભાગ હતો. તેણે એવા અલ્ગોરિધમ્સ તૈયાર કર્યા જેના આધારે રોકેટ ગતિ અને સ્થિતિ પ્રમાણે પ્રતિસાદ આપે. તે સમયે તે બીજી કંપનીમાં જોડાઈ ચૂક્યો હોવા છતાં Skyroot એ તેને ખાસ આમંત્રણ આપ્યું હતું. આકાશમાં ઊંચે જતા રોકેટને જોવાની ક્ષણ તેના માટે અવિસ્મરણીય બની રહી.