Trade Deal: સ્કોચ વ્હિસ્કીની આયાત પર ભારતનો મોટો નિર્ણય, આયાતકારોને સરકારનું આશ્વાસન !

બલ્ક સ્કોચ વ્હિસ્કીની આયાત પર ટેરિફ ઘટાડાને લઈને ભારત અને બ્રિટન વચ્ચે વેપારી સ્તરે ઊભા થયેલા વિવાદનો ઉકેલ આવવાની શક્યતા વધી છે. ભારત સરકારે લિકર કંપનીઓને ખાતરી આપી છે કે તે ભારત-UK ટ્રેડ ડીલની શરતોનું પાલન કરશે અને બલ્ક સ્કોચ વ્હિસ્કીની આયાત પર પણ ઘટાડેલા ટેરિફનો લાભ મળે તે માટે જરૂરી પગલાં લેશે. આ મુદ્દે 2 નવેમ્બરે સરકારી અધિકારીઓ અને લિકર ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે બેઠક યોજાઈ હતી. 150%થી 75% થયો હતો આયાત ટેરિફ ભારત અને બ્રિટન વચ્ચે થયેલા ઐતિહાસિક વેપાર કરારનો અમલ 15 જુલાઈ 2026થી શરૂ થયો હતો. આ કરાર હેઠળ ચોક્કસ સ્કોચ વ્હિસ્કીની આયાત પરની કસ્ટમ્સ ડ્યૂટી 150%થી ઘટાડીને 75% કરવામાં આવી હતી. આગામી 10 વર્ષમાં આ ડ્યૂટી ઘટાડીને 40% સુધી લઈ જવાની પણ જોગવાઈ છે. પરંતુ તાજેતરમાં ભારતીય કર અધિકારીઓએ એવી દલીલ કરી હતી કે ટેરિફમાં ઘટાડાનો લાભ માત્ર બોટલમાં આયાત થતી સ્કોચ વ્હિસ્કીને જ મળે છે, બલ્ક એટલે કે મોટા કન્ટેનરમાં આયાત થતી સ્કોચને નહીં. આ મુદ્દે તપાસ શરૂ થતાં લિકર ઉદ્યોગની મોટી કંપનીઓમાં ચિંતા ઊભી થઈ હતી. સરકારે કંપનીઓને શું ખાતરી આપી? 2 નવેમ્બરે વાણિજ્ય મંત્રાલયના અધિકારીઓએ લિકર ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓ સાથે બંધ બારણે બેઠક કરી હતી. આ બેઠકમાં ભારત સરકાર ટ્રેડ ડીલની શરતોનું સંપૂર્ણ પાલન કરશે અને બલ્ક સ્કોચ વ્હિસ્કીની આયાત પર મળનારી ડ્યૂટીમાં છૂટનો લાભ ખોરવાય નહીં તે માટે પગલાં લેશે તેવી ખાતરી આપવામાં આવી હતી. બેઠકની જાણકારી ધરાવતા એક સરકારી સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે બલ્ક સ્કોચ વ્હિસ્કીની આયાત પણ વેપાર કરાર હેઠળ મળતી છૂટમાં સામેલ છે અને વિવાદના ઉકેલ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે પણ ડ્યૂટીમાં મળતી છૂટ અસરગ્રસ્ત ન થાય તે માટે જરૂરી પગલાં લેવાની વાત કરી હતી. 80% સ્કોચ વ્હિસ્કી બલ્કમાં આવે છે આ વિવાદ એટલા માટે મહત્ત્વનો છે કારણ કે ભારત સ્કોચ વ્હિસ્કી માટે વિશ્વનું સૌથી મોટું નિકાસ બજાર છે. ઉદ્યોગના અંદાજ પ્રમાણે, બ્રિટનથી ભારતમાં આવતી સ્કોચ વ્હિસ્કીમાંથી આશરે 80% જથ્થો બલ્ક સ્વરૂપે આયાત થાય છે. ભારતમાં આ બલ્ક સ્કોચનો ઉપયોગ અન્ય ઘટકો સાથે મિશ્રિત કરીને વિવિધ ભારતીય બ્રાન્ડની વ્હિસ્કી તૈયાર કરવામાં થાય છે. રોયલ સ્ટેગ, બ્લેન્ડર્સ પ્રાઇડ અને મેકડૉવેલ્સ જેવી બ્રાન્ડ્સના ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ માટે પણ આ મુદ્દો મહત્ત્વનો છે. લિકર ઉદ્યોગની દલીલ છે કે બોટલમાં હોય કે બલ્ક કન્ટેનરમાં, સ્કોચ વ્હિસ્કીની તમામ પાત્ર આયાતને વેપાર કરાર હેઠળ ઘટાડેલા ટેરિફનો લાભ મળવો જોઈએ. બીજી તરફ, ભારતીય તપાસ અધિકારીઓએ બલ્ક આયાતના કસ્ટમ્સ વર્ગીકરણ અંગે સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. હવે ભારત સરકારની ખાતરી બાદ આ વિવાદ ઉકેલાય તેવી આશા છે. જોકે, બલ્ક સ્કોચની આયાત પર ટેરિફ ઘટાડાનો લાભ કઈ રીતે લાગુ થશે તે અંગેની પ્રક્રિયા અને સત્તાવાર સ્પષ્ટતા મહત્ત્વની રહેશે.